Słodycznik bulwiasty (fałszywy ziemniak, ananasowiec)

Przeglądano 2518 razy

1. Typ: Roślina

2. Opis:
Krzew o wysokości nieprzekraczającej półtora metra. Rozpoznawalny już z daleka, dzięki charakterystycznemu ulistnieniu. Liście słodycznika są szerokie i rozłożyste, długie (nawet do 15 cm), wielkości średniego talerza, cztero-, sześcio- lub ośmiodzielne i bardzo grube (ok. 2 cm grubości), mięsiste. Roślina magazynuje w nich substancje odżywcze. Przełamane, wydzielają sok podobny do mleczka kokosowego: słodki, lepki, gęsty, w smaku zbliżony do ananasa. Podobny smak mają jadalne bulwy, formujące się tuż nad korzeniami, przypominające młodego ziemniaka. Białe w środku bulwy okrywa łuszcząca się, cieniutka skórka, podobna do łupiny cebuli, początkowo jasnozielona (gdy bulwy są niedojrzałe), potem brązowa (kiedy nadają się do przyrządzenia). W stanie surowym bulwy są twarde i ciężkostrawne, dlatego do spożycia nadają się wyłącznie po ugotowaniu.
Słodycznik lubi kwaśne i wilgotne gleby o wysokiej zawartości azotu (roślina wskaźnikowa). Rośnie na bagnach, torfowiskach, wilgotnych łąkach (typu zalewnego), nad brzegami wód, a także bezpośrednio w korytach płytkich jezior i rzek i – grube, mocne korzenie zapobiegają wyrwaniu rośliny przez silne prądy. Okres wegetacyjny trwa krótko, od Rasbera do Asvarby. U nasady liściowej pojawia się wówczas niepozorny, żółty kwiatostan, podobny do kwiatu żółtlicy, pachnący ananasem. Roślina jest owadopylna.

Słodycznik bulwiasty zaliczany jest do flory endemicznej: nie występuje poza Dol Velen. Najczęstszy w Aldabarad.

3. Sposób przechowywania:
Z uwagi na wysoką zawartość cukru, części jadalnych słodycznika nie można przechowywać zbyt długo. Bulwy zbiera się jeszcze niedojrzałe; gotowość do spożycia osiągają w ciągu tygodnia, a przejrzałe stają się po upływie kilku dni od nabrania przez skórkę właściwej, brązowej barwy. Dlatego słodycznika zjada się na bieżąco lub też smaży pożywne, słodkie konfitury, czasem zaś przerabia na mączkę skrobiową. Z całych bulw można robić sycące piure, dżemy, desery, smażyć je pokrojone w plastry i panierowane (na ostro) lub też podawane w cukrze bądź karmelu (na słodko), obtaczane w cieście naleśnikowym, oblewane sosami i polewami. Konsystencją i słodyczą zbliżone są wówczas do bakłażana, silnie pachną ananasem. Tradycyjną wersją serwowania słodycznika w Dol Velen jest podawanie go w formie plastrów: kandyzowanych, jako wytwornej, słodkiej przekąski, lub też smażonych w ziarnie sezamowym, z dodatkiem miodu (wersja dla tubylców, słodsza) bądź soku z kwaśnych jabłek (wersja dla obcych, nieprzyzwyczajonych do tego deseru).
W użyciu kulinarnym są też młode liście. Spożywane rzadziej, jako że przedwczesne ucięcie liści roślinie wstrzymuje jej dalszą wegetację. Dlatego liście zbiera się z mniej okazałych egzemplarzy, o małych bulwach. Przygotowuje się z nich soki, nektary, kraje na kawałki i smaży – cukier zwarty w miąższu karmelizuje się wówczas, dając potrawie naturalną, słodką glazurę. Także amatorzy trunków znajdą w słodyczniku coś dla siebie: mleczko z liści jest podstawą lokalnych specjałów: słodkiego, słabego likieru zwanego ita (w elfickim oznacza to „skrzyć się”, tłumaczone luźno jako „iskra”, „promyk”) oraz mocnej wódki, podobnej w smaku i konsystencji do repitliańskiej sake, nazywanej malta sirith („płynne złoto”) o barwie miodu.

4. Trwałość:
O ile bulw słodycznika nie zakonserwuje się lub nie przetworzy, należy zużyć je w ciągu kilku dni od nabrania koloru. Przejrzałe, zaczynają wydzielać niemiły fetor, typowy dla psujących się owoców. Liście należy przyrządzać od razu po zebraniu, gdyż szybko gniją. Można je co prawda suszyć i wykorzystywać po sproszkowaniu zamiast cukru, lecz mało kto stosuje podobne zabiegi; tańszy w produkcji i zakupie jest miód czy cukier trzcinowy. Słodycznik, jako zbyt kapryśny w uprawie i zbyt rzadki w postaci dzikiej, nie nadaje się na odpowiedni zamiennik wyżej wymienionych produktów. Świeży sok fermentuje w ciągu dwóch, trzech dni; dopiero zaprawienie go alkoholem nadaje cieczy trwałość – nalewki można przechowywać do kilku lat, mocniejsze, destylowane alkohole – praktycznie bezterminowo. Marynowane części jadalne należy spożyć w ciągu półtora roku do dwóch lat. Właściwie przechowywana mąka trwałością dorównuje skrobi ziemniaczanej.
Poza sferą kuchni, pachnące i delikatne mleczko słodycznikowe jest używane w perfumiarstwie jako składnik oliwek, kremów, octów do ciała, perfum i wód toaletowych. Biedniejsi wykorzystują również łyko z grubych, krótkich łodyg i włókna z liści do plecenia lin czy koszy, lecz są to sporadyczne przypadki, gdyż materiał ten jest mało elastyczny i łamliwy, nie dorównuje użytecznością wiklinie, rafii, konopiom czy kokosowi. W lecznictwie stosuje się surowy miąższ słodycznika jako lekki środek przeczyszczający.

5. Sposób, w jaki dostarcza się ją do organizmu:
Spożywanie i picie (kulinaria, lecznictwo), wcieranie, spryskiwanie (perfumiarstwo).

6. Efekt, jaki powoduje jej zażycie/dostarczenie do organizmu:
Spożycie surowych bulw, zwłaszcza niedojrzałych, skutkuje niestrawnością, której objawy zależą od tolerancji organizmu. Roślina nie jest toksyczna.

6.1 Czas, po jakim zaczyna działać:


6.2 Antidotum i jego dostępność:
Nie dotyczy

Skarbiec Natury, czyli flory Dol Velen w pięciu księgach opisanie. Na podstawie obserwacji własnych i zapisków Starszej Szamanki Ellder Cynthii, spisała Aính Étain. [Księga II: Drzewa i Krzewy]

Autor: Anqetrix

Wróć do strony głównej